Human Wants (ମାନବୀୟ ଅଭାବ), Characteristics of Human Wants (ମାନବୀୟ ଅଭାବର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ), Classification of Wants (ଅଭାବର ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ) +2 Economics Odia Quick Revision

 

ମାନବୀୟ ଅଭାବ 

(Human Wants)

• ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅଭାବ କହିଲେ ଦ୍ରବ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିର ଫଳପଦ ଇଚ୍ଛାକୁ ବୁଝାଏ |

ମାନବୀୟ ଅଭାବର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ (Characteristics of Human Wants)

1. ଭାବଗୁଡ଼ିକ ଅସୀମ:

• ମାନବୀୟ ଅଭାବ ଅସଂଖ୍ୟ । ଗୋଟିଏ ଅଭାବ ପୂରଣ ହେଲେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଭାବ ମୁଣ୍ଡ ଟେକେ |

2. ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଭାବ ପରିତୃପ୍ତକ୍ଷମ

• ସୀମିତ ସମ୍ବଳକୁ ଆଧାର କରି ମାନବ ତାର  କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଅଭାବ ପୂରଣ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୁଏ |

3. କେତେକ ଅଭାବ ପରସ୍ପର ପରିପୂରକ

• ଯେଉଁ ଅଭାବ ଏକ ସଙ୍ଗେ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥାଏ , ତାହାକୁ ପରସ୍ପର ପରିପୂରକ ଅଭାବ କୁହାଯାଏ ।EX- ମଟର ସାଇକେଲ୍ ଓ ପେଟ୍ରୋଲ୍ |

4. କେତେକ ଅଭାବ ପ୍ରତିଯୋଗୀ

• ସମସ୍ତ ଅଭାବ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭାବ ଚୟନ କରି ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଥମେ ପୂରଣ ପାଇଁ ମଣିଷ ଚେଷ୍ଟା କରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଭାବର ପରିତୃପ୍ତି ସ୍ଥଗିତ ରଖେ ।

5.କେତେକ ଅଭାବ ପରସ୍ପର ପରିପୂରକ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗୀ

• ଏଭଳି କେତେକ ଅଭାବ ରହିଛି ଯାହା ପରସ୍ପର ପରିପୂରକ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗୀ । EX-ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଶ୍ରମିକ ଉଭୟ ପରିପୂରକ |

6. ଅଭାବ ଗୁଡ଼ିକ ବୈକଲ୍ପିକ

• କେତେକ ଅଭାବ ବିକଳ୍ପ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ଵାରା ପରିତୃପ୍ତ ହୋଇପାରେ । କ୍ଷୁଧା ନିବାରଣ ନିମନ୍ତେ ଭାତ କିମ୍ବା ଫଳ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ନିଆଯାଇପାରେ ।

7. କେତେକ ଅଭାବ ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିଣତ ହୁଏ

• କେତେକ ଅଭାବ ବାରମ୍ବାର ପୂରଣ କଲେ, ତାହା କାଳକ୍ରମେ ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ । Ex-ଚା’, କଫି, ମଦ, ସିଗାରେଟ୍, ଅଫିମ ଇତ୍ୟାଦି ।

8. ସ୍ଥାନ, କାଳ ଓ ପାତ୍ର ଅନୁସାରେ ଅଭାବ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ

• Ex-ଶ୍ରେଣୀ ଗୃହରେ ଚକ୍ ଓ ଡଷ୍ଟରର ଯେଉଁ ଉପଯୋଗିତା ଥାଏ, ତାହା ଅନ୍ୟସ୍ଥାନରେ ନଥାଏ ।

• Ex-ଖରାଦିନେ ବିଜୁଳି ପଙ୍ଖା, ଏୟାର କଣ୍ଡିସନ୍‌ର, ଥଣ୍ଡାପାନୀୟ, ଆଇସ୍‌କ୍ରିମ୍ ଇତ୍ୟାଦିର ଉପଯୋଗିତା ଅନ୍ୟ ସମୟ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ।

ଅଭାବର ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ (Classification of Wants)

• ମାନବୀୟ ଅଭାବଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ତିନିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ।
  
  

1.ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ (Necessaries)

2.ଆରାମଦାୟକ (Comforts)

3.ବିଳାସ (Luxuries)

1. ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ (Necessaries)

• ଯେଉଁ ଅଭାବ ଗୁଡ଼ିକର ପରିତୃପ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଅଭାବ କୁହାଯାଏ ।

• ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଅଭାବକୁ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା –

(କ) ଜୀବନ ଧାରଣ ନିମିତ୍ତ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ: -ସର୍ବନିମ୍ନ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ବାସଗୃହର ଅଭାବ ଏହାର ଉଦାହାରଣ।

(ଖ) ଦକ୍ଷତା ନିମିତ୍ତ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ :-ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ, ଔଷଧ, ସୁସ୍ଥ ପରିବେଶ ଇତ୍ୟାଦି ଦକ୍ଷତା ନିମିତ୍ତ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକର ଉଦାହରଣ ।

(ଗ) ପରମ୍ପରାଗତ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ :- ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ପରମ୍ପରା ଯଥା – ବିବାହ, ବ୍ରତ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣୀର ପାଳନ ପରମ୍ପରାଗତ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ।

 

2. ଆରାମଦାୟକ (Comforts)

• ଯେଉଁ ଅଭାବର ପରିପୂରଣ ଜୀବନକୁ ଅଧିକ ସହଜ ଓ ଆରାମପ୍ରଦ କରିଥାଏ, ତାହାକୁ ଆରାମଦାୟକ ଅଭାବ କୁହାଯାଏ । ଉତ୍ତମ ବାସଗୃହ, ଟେଲିଭିଜନ୍, ଏୟାର କୁଲର ଇତ୍ୟାଦି ଆରାମ ଦାୟକ ଦ୍ରବ୍ୟର ଉଦାହରଣ ।

 

3.ବିଳାସ (Luxuries)

• ଯେଉଁ ଅଭାବର ପରିତୃପ୍ତି ଦ୍ଵାରା ଆତ୍ମାଭିମାନ ଓ ବଡ଼ିମା ବଜାୟ ରଖାଯାଇପାରେ ତାହା ବିଳାସ ମୂଳକ ଅଭାବ । ରାଜକୀୟ ପ୍ରାସାଦ, ହୀରା ଅଳଙ୍କାର ଇତ୍ୟାଦି ବିଳାସ ଦ୍ରବ୍ୟ ।